vefritið

Í Fréttablaðinu var nýlega (2. september 2009) fjallað um breytingar á íslenskri náttúru vegna þess að stöðugt er að verða hlýrra og hlýrra. Breytingarnar virðast við fyrstu sýn vera jákvæðar, þ.e. að skógar landsins eru að stækka til mikilla muna og sér í lagi sjálfsprottnir skógar þar sem birki hefur sérstaklega náð sér vel á strik. Þetta eru auðvitað gleðilegar fréttir og virkilega jákvætt fyrir uppgræðslu landsins.

En…  orsökin fyrir þessum mikla vexti íslenskra skóga liggur fyrst og fremst í því að hér er að hlýna og það er að hlýna hratt. Þetta hljómar eflaust vel í eyrum þeirra sem óska þess að íslensk sumur verði enn notalegri, sólríkari og betri en áður. Sú óskhyggja má samt ekki blinda okkur þannig að við sjáum ekki heildarmyndina. Hnattræn hlýnun er staðreynd og undanfarin ár hefur það nánast verið regla að hitamet séu slegin á hverju ári.

Ekki ætla að ég að fara rökræða hvort um náttúrulega hlýnun sé að ræða eða hvort þetta sé hlýnun af manna völdum. Efasemdafólk fullyrðir að slíkar veðursveiflur hafi áður átt sér stað á jörðinni og því sé óþarfi að benda á gróðurhúsaárhrifin sem orsökina. Aðrir halda því öfuga fram, að útblástur og mengun mannsins séu orsök þeirrar miklu hlýnunar sem er að eiga sér stað á jörðinni. Kannski hafa báðir aðilar rétt fyrir sér og kannski hafa báðir rangt fyrir sér. En staðreyndin hins vegar er sú að það er að hlýna og það hratt.

Aðstæður á jörðinni er allt aðrar í núverandi hlýindaskeiði miðað við síðasta hlýindaskeið, hvað þá miðað við þegar víkingar námu land á skógi vaxni eyju í Norður-Atlantshafi. Fólksfjölgun síðan þá er gífurleg og dag eru jarðarbúar að nálgast 7. milljarðinn. Áhrif hlýnunarinnar á íbúa jarðarinnar í dag er því mikið meiri en hún var fyrir rúmum 1000 árum síðan og mun fleiri þurfa að þjást vegna breyttra aðstæðna. Það að benda á að hlýindaskeið séu einfaldlega eðlileg og þar af leiðandi óþarfi að hafa of miklar áhyggjur felur í sér blindi til að horfast í augun á vandanum. Hvað sem gerist og hverjar sem ástæðurnar fyrir hlýnuninni séu er hverfur vandinn ekki og er jafn stór og áður.

Aukinn trjágróður á Íslandi er því ekkert annað en afleiðing af stærra ferli, sem hefur áhrif alls staðar á jörðinni. Það að íslenskir skógar séu að taka rækilega við sér er jákvæð afleiðing heimshlýnuninnar og við getum notið hennar. En við megum hins vegar ekki loka augun fyrir því raunverulegum ástæðum þess að birki sé í bullandi vexti og að íslenskir skógar séu að stækka. Því ef við gerum það erum við að loka augunum og neita að horfast í augu við þann vanda sem við okkur blasir vegna hnattrænnar hlýnunar, það er vandamál sem allir jarðarbúar þurfa að horfast í augu við og leysa þann vanda. En á meðan getum við notið þess að fallegir birkiskógar eru að verða aftur ríkjandi milli fjalls og fjöru.

Deila/Vista  Prenta